Жауапты ойын деген не
Жауапты ойын — бәс тігуді ойын-сауық шеңберінде ұстап тұратын қарапайым ережелер жиынтығы. Басты қағида біреу: бәс — ойын-сауық үшін төленетін ақы, ол табыс табудың немесе ұтылғанды қайтарудың жолы емес.
Ұзақ мерзімде ойыншы орта есеппен ұтылады. Букмекер әр коэффициентке өз үлесін — маржаны — қосып қояды, сол себепті төленетін ұтыстардың сомасы қабылданған бәстердің сомасынан әрдайым аз болады. Сондықтан бәске жоғалтса да тұрмысыңызға әсер етпейтін соманы ғана жұмсаңыз.
Бақылаудың бес ережесі
- Тек бос ақшаға бәс тігіңіз. Тұрғын үйге, тамаққа, оқуға және қарызды өтеуге арналған қаражатқа тиіспеңіз.
- Лимитті алдын ала белгілеңіз. Аптаға немесе айға арналған соманы анықтап, шотты одан артық толтырмаңыз.
- Ұтылғанды қайтаруға тырыспаңыз. Ұтылыстан кейін одан да үлкен бәс тігу — ірі шығынға апаратын ең жиі жол.
- Уақытты қадағалаңыз. Бәс тігу жұмысты, отбасын және ұйқыны ығыстырмауы керек.
- Эмоцияға беріліп бәс тікпеңіз. Күйзеліс, шаршау немесе алкоголь әсерінен бақылау тез жоғалады.
Өзіңізді тексеріңіз: мәселенің жеті белгісі
Бұл диагноз емес, бірақ бірнеше белгі сәйкес келсе, оған байыппен қараған жөн.
- Жоспарлағаннан көп немесе қалағаннан жиі бәс тігесіз.
- Ұтылған ақшаны қайтару үшін қайта бәс тігесіз.
- Ойынды жалғастыру үшін қарыз аласыз немесе заттарыңызды сатасыз.
- Бәс тігудің салдарынан жұмысыңыз, оқуыңыз немесе жақындарыңызбен қарым-қатынасыңыз зардап шегеді.
- Бәске қанша уақыт пен ақша кететінін отбасыңыздан жасырасыз.
- Тоқтауға немесе азырақ ойнауға тырысқаныңызбен, одан нәтиже шықпайды.
- Бәс туралы ойлар басқа істерге зейін қоюға кедергі келтіреді.
Бірнеше тармақтан өзіңізді танысаңыз, қолдау іздеңіз. Ойынға тәуелділік емделеді, неғұрлым ерте бастасаңыз, соғұрлым жеңіл болады.
Бақылау құралдары: букмекерде және мемлекеттік деңгейде
Оператордың құралдары әдетте профиль баптауларында немесе сайттың «Жауапты ойын» бөлімінде орналасады.
| Құрал | Не істейді |
|---|---|
| Депозит лимиті | Шотты бір күнде, аптада немесе айда толтыруға болатын соманы шектейді. |
| Бәс және ұтылыс лимиті | Бір бәстің мөлшеріне немесе белгілі бір кезеңдегі жалпы ұтылысқа шек қояды. |
| Тайм-аут | Үзіліс қажет болғанда шотты уақытша жабады. |
| Өзін-өзі шеттету | Ойынды толық тоқтату қажет болғанда шотқа кіруді ұзақ мерзімге жабады. |
Қазақстанда оператордың құралдарынан бөлек мемлекеттік өзін-өзі шектеу бар. Ол «Ойын бизнесі туралы» заңның 15-1-бабында көзделген: бір өтініш лицензиясы бар барлық букмекерде бәс тігуді бірден жабады. Өтінішті қалай беру керегі төмендегі көмек бөлімінде сипатталған.
Қазақстан заңы бойынша жас шегі мен тыйымдар
«Ойын бизнесі туралы» заңның 15-бабы бойынша құмар ойындарға және бәс тігуге мына адамдар қатыспайды:
- 21 жасқа толмаған адамдар;
- қатысуы шектелген адамдар: сот әрекет қабілетін шектегендер немесе өз өтінішімен өзін-өзі шектегендер;
- Борышкерлердің бірыңғай тізіліміне енгізілген борышкерлер;
- бас бостандығын шектеу жазасына кесілгендер немесе шартты түрде сотталғандар.
Қазақстанда бәс тігуге тек қазақстандық лицензиясы бар букмекерлік кеңселерде рұқсат етілген. Сайтымыздағы материалдар 21 жасқа толған оқырмандарға арналған.
Кәмелетке толмағандарды қорғау
Құрылғыңызды балалар да пайдаланса, олардың бәс тігу сайттарына кіру жолын жабыңыз. Құрылғыда ата-ана бақылауын, ал браузерде сүзгілерді қосыңыз. Төлем деректері мен құпиясөздерді баланың қолы жетпейтін жерде сақтаңыз, букмекер сайтындағы шотыңызды ашық күйде қалдырмаңыз.
Жасөспіріммен ашық сөйлесіңіз. Бәс тігуге неліктен 21 жасқа дейін тыйым салынғанын түсіндіріңіз: бұл — ақшадан айырылу және тәуелділікке ұшырау қаупі бар, ересектерге арналған ойын-сауық.
Қазақстанда көмекті қайдан алуға болады
Бәс тігу бақылаудан шығып кетсе — өзіңізде немесе жақыныңызда — көмек сұрауды кейінге қалдырмаңыз.
- Мемлекеттік өзін-өзі шектеу. Өтініш eGov Mobile қосымшасында беріледі: «Қызметтер» → «Спорт» → «Құмар ойындарға және (немесе) бәс тігуге қатысуға шектеу қою». Шектеу аяқталатын жыл мен айды көрсетіп, «Заказать услугу» түймесін басыңыз. Өтінімге жылдам кіру кодымен немесе Face ID / Touch ID арқылы қол қойылады. Қызмет 21 жасқа толған азаматтарға арналған, мерзімі — 6 айдан 10 жылға дейін. Өтінішті кері қайтарып алуға болмайды, бірақ ұзартуға болады, ал мерзім біткенде шектеу автоматты түрде алынады. Ол тек лицензиясы бар букмекерлерде күшінде болады.
- Республикалық психикалық денсаулық ғылыми-практикалық орталығы. Денсаулық сақтау министрлігіне қарасты мемлекеттік орталық: Алматы, Амангелді көшесі, 88. Телефондары: +7 (727) 272 48 32 және +7 (727) 261 32 39, дүйсенбі — жұма, 09:00–18:00. Сайты — mentalcenter.kz. Бұл — жалпы бейіндегі орталық, ойынға тәуелділікке арналған бөлек желі емес.
- Мемлекеттік орталықтарда емделу. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, психикалық денсаулық орталықтарында ойынға тәуелділік тегін емделеді, ал науқас тек өз келісімімен есепке қойылады.
- Gambling Therapy. Ұлыбританиялық Gordon Moody қайырымдылық ұйымының тегін халықаралық қолдау қызметі. Сайты ағылшын тілінде, көптілді форумдары және өзін-өзі тексеру құралы бар — gamblingtherapy.org.
- cmaai.kz. Лицензиясы бар букмекерлердің бәстері мен төлемдерін есепке алатын жүйе операторының сайты. Азаматтарға арналған бөлімдері: «Өзін-өзі шектеу», «Қатысуды шектеу», «Заңсыз интернет-ресурс туралы хабарлау», «Жиі қойылатын сұрақтар». Бұл — анықтамалық сайт, көмек желісі емес.
Осы материал туралы
Бұл материал анықтамалық сипатта жазылған және дәрігердің кеңесін алмастырмайды. BukmekerHub-KZ — тәуелсіз ақпараттық жоба: біз медициналық қызмет көрсетпейміз және бәс қабылдамаймыз.
Көмек қызметтерінің байланыс деректерін бетті әр жаңартқан сайын қайта тексереміз. Ескірген нөмірді немесе мекенжайды байқасаңыз, «Жоба туралы» беті арқылы бізге жазыңыз.